Radca prawny, adwokat czy prawnik?

Czasami, klienci opowiadając o swoich pełnomocnikach używają pojęć „mój adwokat”, „mój prawnik”, „mój radca prawny”. Choć zawody adwokata i radcy prawnego są do siebie podobne, nie są one równoważne pojęciu prawnika.

Prawo o adwokaturze

Stosownie do brzmienia art. 4 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu (art. 4 ust. 1 b ustawy prawo o adwokaturze)

Ustawa o radcach prawnych

Art. 4 ustawy o radcach prawnych stanowi natomiast, iż wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej. Świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy (art. 6 ust. Ustawy o racach prawnych). Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu (art. 6 ust. 3 ustawy o radcach prawnych).

Co istotne, zarówno radcowie prawni jak i adwokaci mają obowiązek zachowania w tajemnicy wszystko, o czym dowiedzieli się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Obowiązek ten nie może być ograniczony w czasie. Zarówno adwokat jak i radca prawny nie może być zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz o finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2014 r. poz. 455) – w zakresie określonym tymi przepisami.

Obowiązek ubezpieczenia OC dla adwokatów i radców pracwnych

Kolejnym obowiązkiem spoczywającym na adwokatach oraz radcach prawnych jest obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej.

Obowiązek ten, wraz z obowiązkiem zachowania w tajemnicy informacji, o których radca prawny lub adwokat dowiedzieli się z związku ze świadczeniem pomocy prawnej, nie dotyczą prawników, nie będących adwokatami bądź radcami prawnymi. W tym miejscu wspomnieć bowiem wymaga, iż prawnikiem jest osoba naukowo bądź zawodowo zajmująca się prawem. Prawnikiem jest więc osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra, ale niekoniecznie ukończyła ona aplikacje adwokacką lub radcowską, które są niezbędne do posiadania tytułu adwokata lub radcy prawnego. Brak jest w polskim porządku prawnym ustawy, która definiowałaby zawód prawnika i związane z nim obowiązki i uprawnienia.

Radcowie prawni, a także i adwokaci, podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzystają z ochrony prawnej przysługującej sędziemu i prokuratorowi. Powyższe informacje wskazują, iż zawody radcy prawnego i adwokata są równoważne w zakresie wykonywanych przez nich czynności i obowiązków.

Wybierając pełnomocnika do prowadzenia sprawy należy więc upewnić się, czy osoba ta posiada odpowiedni tytuł zawodowy. Często bowiem okazuje się, że reprezentującymi klientów są osoby bez odpowiednich uprawnień, a co za tym idzie odpowiedniej wiedzy, niezbędnej do świadczenia pomocy prawnej. Prawnicy, nie będący adwokatami bądź radcami prawnymi, nie należą do korporacji prawniczej, trudno jest więc ich zdyscyplinować czy wyegzekwować należyte działanie. Osoby takie nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej, a także nie są zobowiązane do zachowania tajemnicy zawodowej, wobec czego doradzamy ostrożność i rozwagę przy wyborze odpowiedniego pełnomocnika, chroniącego Państwa ważne interesy prawne.